Beynimizde, solunum merkezi yakınlarında bir öksürük merkezi vardır. Öksurük reseptörlerinden sinirler aracılığıyla gelen uyarılar sayesinde bu merkez aktive olur ve bunun sonucunda da gene sinirler aracılığıyla öksürüğü oluşturacak yapılara gerekli uyarılar gönderilir.

Öksürüğün üç dönemi vardır.

  1. Birinci dönemde derin bir nefes alınır.
  2. İkinci dönemde gırtlak kapanır ve bu kapalı gırtlağa karşı solunum kasları kasılır. 200 milisaniye süren bu dönemde akciğer içindeki basınçlar hızla artar.
  3. Üçüncü dönem, ise gırtlak birden açılarak akciğerler ve dış atmosfer arasındaki büyük basınç farkı nedeniyle sıkışmış olan hava şiddetle dışarı atılır. Bu hızlı akımlar sayesinde solunum yollarında biriken salgılar, yabancı maddeler…dışarı atılmış olur. Bu sırada havayollarındaki salgıların, bronş duvarlarının ve komşu dokuların titreşimi ile malum ‘öksürük sesi’ duyulur.

PATOLOJİK ÖKSÜRÜK

Öksürük her zaman bir savunma refleksi değildir, bazen de patolojik bir refleks olarak da karşımıza çıkabilir. Meselâ, astım, tüberküloz veya kanser gibi önemli bir hastalığın belirtisi olabilir. Organizmaya ağır fonksiyonel ve yapısal zararlar verebilir. Solunum yoluyla bulaşan enfeksiyonların yayılmasını kolaylaştırır. Şiddetli öksurük hastayı yorgun ve bitkin düşürebilir.

Boğazımızın ve nefes yollarımızın açık ve temiz kalması için zaman zaman öksurük devreye girer. Bu anlamda öksürüğün vücut için önemli bir görevi vardır çünkü bu ani refleks sayesinde mikroplar, tahriş edici yabancı maddeler, duman, mukus ya da diğer sıvılar nefes yollarına veya akciğere kadar ilerleyemez. Nefes yollarındaki sinir uçları uyarıldığında öksurük ortaya çıkar. Havanın ani ve güçlü bir şekilde dışarı salınmasıyla nefes yollarından yabancı maddeler arındırılmış olur. Özetle öksürüğün aslında vücuda faydası vardır diyebiliriz ancak öksurük fazlalaştığında bu kez de biliriz ki sağlığımızla ilgili yolunda gitmeyen bir şeyler var.

Uzun süren öksürüklerin göğüs ağrısı, halsizlik veya sersemlik gibi yan etkileri ortaya çıkabilir. Ayrıca uykuyu bölen öksürük uykusuzluk nedeniyle yaşanacak başka problemlere de sebep olabilir. Öksürük çeşitleri temelde, öksürüğün balgamlı olup olmamasına ve ne kadar sürdüğüne bağlı olarak sınıflandırılır. Bazı öksürüklere kuru öksürük deriz. Yaş öksürük ise balgamlı öksürüklerdir ve bu öksürük çeşidinin diğer bir adı da ‘prodüktif‘ öksürüktür. Bir de sadece geceleri tutan gece öksürükleri vardır. Öksurük boğazınızdaki bir şeyi temizlemeye yetecek kadar kısa sürebilir ya da günlere, haftalara veya aylara yayılabilir. Öksürüğe çoğunlukla virüsler neden olur ve bu öksurükler tedavisiz olarak zamanla, kendiliğinden geçer.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir